Aksaray Mahya, Baca Dibi ve Saçak Sacı

Çatılar çoğu zaman düz yüzeylerinden değil, birleşim noktalarından su alır. Mahya, çatının iki yüzeyinin tepede birleştiği sırttır; baca dibi, bacanın çatıdan çıktığı yerdir; saçak ise çatının duvarın dışına taşan ucu. Bu üç noktada su ve rüzgâr, kiremidin koruyamadığı boşluklardan içeri girer. Aksaray'da mahya, baca dibi ve saçak sacı uygulamalarıyla bu zayıf noktaları kapatıyoruz.

Mahya

Geleneksel mahyalar harçla sabitlenir; harç zamanla çatlar, donma-çözülme döngüsünde dökülür ve mahya kiremitleri gevşer. Aksaray'da kışın sık görülen bu sorun, rüzgârla gelen kar ve yağmurun doğrudan çatı arasına girmesine neden olur. Mahyayı yeniliyor, kuru sistem mahya bandı ve havalandırmalı mahya elemanlarıyla daha dayanıklı hale getiriyoruz. Havalandırmalı mahya, çatı arasındaki nemli havanın dışarı çıkmasını da sağlar. Mahya kiremitlerinin rüzgârla kalkmaması için her birini mahya kirişine vida ya da klipsle sabitliyoruz. Sac çatılarda mahya, çatı profiline uygun bükülmüş mahya sacıyla kapatılır.

Baca dibi

Bacanın çatıyla birleştiği yer, en sık akıntı görülen noktalardan biridir. Bacanın dört yanı, kiremidin altına ve bacanın gövdesine bindirilen baca dibi sacıyla sarılmalıdır. Yalnız harç ya da silikonla kapatılan baca dipleri kısa sürede açılır. Baca dibi sacını ölçüye göre büküyor, üst kısmında suyu bacanın yanlarından dolaştıracak şekilde yönlendiriyoruz. Sacın bacaya bağlandığı üst kenarı, derze açılan bir kanala gömüp sızdırmaz şekilde kapatıyoruz.

Saçak sacı

Saçak damlalık sacı, çatıdan akan suyun saçak tahtasına ve duvara sızmadan oluğa inmesini sağlar. Bu sac yoksa su saçak tahtasının arkasına kıvrılır, tahtayı çürütür ve cephede kararma yapar. Kışın saçakta oluşan buz, sacsız saçaklarda tahtaya daha fazla zarar verir. Oluk montajı ya da değişimiyle birlikte saçak sacını da uyguluyoruz. Saçak sacının alt kenarı oluğun içine sarkacak şekilde bükülür; böylece çatıdan akan su oluk ile saçak tahtası arasındaki boşluğa değil, doğrudan oluğun içine düşer. Sacın üst kenarı ise ilk kiremit sırasının altında kalır.

Duvar dibi ve beden duvarı

Çatının bir duvara dayandığı yerlerde, örneğin bitişik nizam binalarda ya da bir kat farkı olan çatı birleşimlerinde, aynı mantıkla duvar dibi sacı uygulanır. Kalkan duvarların ve parapetlerin üst kısmı ise sac harpuşta ile kapatılarak suyun duvarın içine işlemesi önlenir. Bu detaylar ihmal edildiğinde su, çatıdan değil duvarın içinden aşağı iner ve kaynağı bulunması zor nem lekeleri oluşturur.

Belirtiler

Mahya sorunu genellikle çatı arasında, sırt hattı boyunca görülen ıslaklık ve damlalarla kendini gösterir. Baca dibi akıntısı ise bacanın çevresindeki tavanda ve baca duvarında lekelenme olarak ortaya çıkar; soba kullanılan odalarda bu leke kurumla karışıp koyulaşır. Saçak sacı eksikliği dışarıdan fark edilir: alın tahtasının alt kenarında kararma, boya kabarması ve oluğun arkasında yosunlanma görülür. Kar yağışından sonraki ilk güneşli günlerde bu belirtiler belirginleşir. Fotoğrafını gönderirseniz hangi birleşimin sorunlu olduğunu çoğu zaman keşiften önce tahmin edebiliriz.

Uygun malzeme

Bu detaylarda galvaniz, boyalı galvaniz, alüminyum ve istenirse bakır sac kullanılır. Rengi çatı ve oluk rengiyle uyumlu seçiyoruz. Müstakil evlerde, apartmanlarda ve kurum binalarında bu işleri çoğunlukla çatı tamiri, aktarma ya da oluk işleriyle birlikte yapıyoruz; ayrı bir iş olarak da çağırabilirsiniz.